Kirish | A'zo bo'lish

«O'yinga aniq reja asosida tushamiz». Bu gapni Samvel Babayan Janubiy Koreya terma jamoasiga qarshi o'yin oldidan aytib o'tgandi. Umuman, aniq rejaning qanday ekanini bilish uchun Amerika ochish shart emasdi. O'zbekiston eplaganicha bor e'tiborini himoyaga qaratadi. O'xshab qolsa, qarshi hujumda omadini izlab ko'radi.

Seuldagi o'yin stsenariysi boshida Babayan o'ylaganidek kechdi. Uning shogirdlari bor e'tiborini himoyaga qaratdi. Yaratilgan birgina vaziyatdan unumli foydalanildi. Barchasi umid qilinganidek (kutilganidek deyish Koreyaga nisbatan hurmatsizlik bo'lsa kerak, har holda).

Futbol tarixini titkilasak ko'p-a xuddi shunaqa futbol bilan ham g'alaba qozonib ketgan jamoalar. Butun Evro-2004ni shunaqa tarzda o'tkazgan Rexxagelning Gretsiya terma jamoasi, «Nou Kamp»da fantastikani real hayotga aylantira olgan Qurbon Berdievning «Rubin»i. Mourino va «Inter» (albatta!). Bu o'rinda «jabrdiyda» rolini o'ynagan o'sha jamoalarni Janubiy Koreyaga tenglashtirish balki unchalik ham to'g'ri emasdir, lekin o'yin davomida terma jamoamiz ko'rsatgan futbol qaysidir ma'noda o'sha yuqorida sanalgan qahramonlarning o'sha g'alabalariga asos bo'lgan taktikasiga o'xshab ketardi (keling, ikkala tomon saviyasini shu nisbatda bo'lib ko'ramiz).

Marat Bikmaev gol urganidan keyin, «nimaga Koreyani mehmonda yutmasligimiz kerak ekan» degan o'y sizda ham o'tgani rost to'g'rimi? O'sha Babayanning aniq rejasi bilan ham natijaga umid qilishga to'liq haqqimiz bor edi. Lekin baribir biz «Rubin» emasligimiz, Babayan esa Qurbon Berdiev emasligi ko'rinib qoldi. Xo'sh qaysi sabablar bizga o'sha umidlarimiz amalga oshishiga to'sqinlik qildi? Fikrlarimni sanab o'tishga harakat qilaman.

«Kvadrat»dagi «ovchi»

Futbol mashg'ulotining eng taniqli o'yinlaridan biri «kvadrat»da eng ko'p kuchni kim sarflaydi? Albatta o'rtaga tushvolib to'pni ovlashga urinayotgan ta'qibchi. Odatda to'pni egallab turgan jamoa (guruh) deyarli harakatlanmaydi va jismoniy jihatdan toliqmaydi. Oddiy o'zimizning jismoniy tarbiya arifmetikasi. O'yinning boshidanoq Janubiy Koreya to'pni total ustunlik bilan nazorat qilishi ko'rinib qoldi. O'zbekiston terma jamoasi esa to'psiz harakatlanishi kerak edi. To'psiz harakat degani xuddi o'sha kvadrat o'yinidagi «ovchi»ning ishini takrorlash kerakligini bildirardi. Butun jamoaning 90 daqiqaning asosiy qismiini to'psiz harakat bilan o'tkazishi uchun juda katta kuch talab qilinadi. Umuman bunaqa futbolda qanday qilib kuchni to'g'ri taqsimlay olish mumkinligi bilish uchun balki Diego Simeone bo'lish kerakdir, balki. O'zbekiston esa bu o'rinda «Atletiko» ham, «Rubin» ham emasdi. Deyarli yarim tarkibi sekinlashtirib ko'rsatilayotgan futbolga o'xshab ketadigan Oliy ligada to'p suradigan jamoaning jismoniy holati 90 daqiqa mobaynida to'psiz harakat qiladigan jamoaning kerakligi natijaga erishishiga etmasdi. Birinchi bo'limning qaysidir qismida buni tushungan terma jamoamiz to'pni nazorat qilishga harakat qildi. Faqat qaysidir qismida. Bo'ldi. 

Albatta Shtilike jamoasi ham 2004 yildagi Chexiya, yoki 2009-2010 yildagi «Barselona», o'tgan yilgi «Bavariya» emasdi. Koreya golgacha 99 foiz golga tortadigan aytarli vaziyatlarni qalashtirib tashlagani yo'q. Shunchaki jamoa jarima maydonimiz atrofida xuddi «kvadrat» xunukroq ko'rinishi o'ynayotgan yarim professionallardek harakat qilib turishdi. Eng alam qiladigani ham shunda ediki, Janubiy Koreyaning g'alaba formulasi uchun shuning o'zi ham etardi. Shunchaki O'zbekiston futbolchilari charchashini kutasan va oxiri tenglamaning echimi o'zi oyoqlaring ostiga keladi. Babayan jamoasining ikkinchi golni o'tkazib yuborgandan keyin qolgan daqiqalarda birorta tayinli vaziyat yarata olmaganini ham shu bilan izohlash mumkin. Maydon markazida hech kim yo'q vaziyatda tekis joyda qoqilib tushgan Odil Ahmedovning harakatlariniyam shu jihat tasdiqlaydi.

TARKIB

Lobanov. Ok. Keyingisiga o'tamiz (ha, darvoqe, bunaqa tezkor Song Xyong Mingga qarshi haqiqiy jangovar qanot himoyachisi kerak edi. Hoshimov tarkibdagi eng yorqin topilma bo'ldi)

ZAXIRA

Futbolda A reja, V reja deb ko'p eshitamiz. Ule Shtilike balki Osiyo darajasi bilan o'lchanganda ham mintaqadagi eng kuchli 10 murabbiy qatoriga kirmas. Kirishigayam ishonmayman. Lekin shu murabbiy ham kerak paytda birgina o'yinchi almashtirish orqali Babayan jamoasiga qarshi o'yin tizgini butunlay o'zgartira olishini isbotladi. Raqib jarima maydoniga kirish uchun imkoniyat bermayotganda, erlatib uzatilayotgan oshirmalar uzatilayotganda jamoaga bo'ydor bo'lgan hujumchi kerak bo'ladi. Ko'p ko'rganmiz bunaqasini. Koreya qo'llashi mumkin bo'lgan eng oddiy usul shu edi. Kim Shin Vuk buni a'lo darajada uddalay oldi. Birinchi golda bevosita ishtirok etmagan bo'lsa ham, aynan u tushgach ko'paygan yuqoridan oshirmalar natijasida gol kiritildi. Ikkinchi golda esa u maydonga tushayotganida undan so'ralishi mumkin bo'lgan eng ideal harakatni amalga oshirdi.

Babayan jamoasi yutayotganda nima qilishi mumkin edi? Raqib zaxirasiga qarshi zarba beray desa, Kim Shin Vukka qarshi o'ynashi mumkin bo'lgan yagona variant Anzur shundoq ham maydonda edi. Bo'pti. Ikkinchi variant. O'yin sur'atini tushirish, imkon qadar to'pni nazorat qilish. Geynrixni men «Manchester Siti»da yaqin o'tmishda porlagan Yaya Turega o'xshataman. Odatda «Siti»ni shartli ravishda «Vest Bromvich», «Hall» kabi o'rtamiyonalar qiynab tashlaganda aynan Yayaning nostandart, individual mahorati evaziga jamoa muammolardan qutulib ketardi. Bizning Geynrix ham ko'pincha shunaqa ishlarni bajargan. Bir paytlari Malayziya, Hongkongga qarshi, yaqinga kelib aytsak, KXDR yoki Suriya. Aynan shunaqa jamoalarga qarshi Geynrix «sehrli tayoqcha» rolini o'ynab bera olardi. Geynrix ham to'pni yaxshi nazorat qiladiku, demoqchisiz. Qo'shilaman. Raqib jarima maydonida, burchakka yaqin joylarda. Lekin maydon markazidan uyog'iga o'ta olmayotgan jamoa uchun hujumda, oldingi chiziqda to'pni nazorat qila olishi mumkin bo'lgan futbolchini qaysi sabab bilan birinchi zaxira sifatida maydonga tushirish mumkin? Qarshi hujum? Geynrix navqiron paytlarida ham uzoq masofaga yugurib missiya bajarganini ko'rmaganman. Balki bunaqa vaziyatda Haydarov yoki Jeparov etishmagandir. Balki. Menimcha, Babayanga bunaqa vaziyatda maydon markazini kuchaytira oladigan futbolchi Geynrixdan ko'proq ish bergan bo'lardi.

Albatta aslida Janubiy Koreya terma jamoasini terma jamoamizning optimal ko'rinishdagi paytlarida ham yutib tashamaganmiz. Bittagina Azamat Abduraimovning o'sha mashhur goli bilan haligacha o'zimizni ovutib yuramiz. Lekin bugungi Janubiy Koreyani qaysidir «aniq reja»ga asoslangan yo'l bilan yuta olishimiz mumkin. Menimcha.

Muallif: @murodov_

— deya xabar beradi Tribuna nashri.

Do`stlarbilan baxam ko`rish: